Od kilku niedziel słyszeliśmy w nizinachStragua wzmiankę o drzewie, którego sokmléko pożywne w sobie zawiéra; nazywają gokrową roślinną, albo drzewem krowiem, (Ar-bre de la vache). Negrowié, którzy wieletego soku piią, maią go za bardzo zdrowy po-karm. Gdy zazwyczay wszystkie soki mléczne roślin są ostre, gorzkie i mniéy więcéy iado- wite, zatém łagodne własności tego drzewa by-ły dla nas przedmiotem wcale nowym i nad-zwyczaynym. Podczas pobytu naszego w Bar-buli (Prowincyy Karakas) mieliśmy sposob-ność przekonania się zupełnie, że nic niebyłoprzesadzonego w podaniu własności drzewaPalo de vacca. Piękne to drzewo podobnejest do amerykańskiey iabłoni gwiaździstéy.(Chrysophyllum Cainito). Iéy liście po-długowate, kończyste, łykowate, naprzemianległemaią na dolney powiérzchni czyli grzbiecie,równoległe, wyskakuiące żyłki; są dziesięć ca-lów długie; kwiatu niewidzieliśmy. Nasiennikiest mało mięsisty, obeymuje w sobie ieden,czasem dwa orzechy. Zakroiwszy pień drzewamlecznego, które do Familii iabłoni u Francu-zów Sapotilliers zwanych, należeć się zda-ie, wypływa obficie lépkie dość gęste mlékoktóre z przyiemnym zapachem łączy smak ła-godny. Dano nam tego mléka w czarkach ro-bionych z owocu tutumo (tykwa); wypiliśmyna noc i drugiego dnia rano sporą ilość, nie-czuiąc bynaymniéy niepomyślnych skutków.Tylko lepkość czyni ten napóy cokolwiek nie-przyiemnym. Tak niewolnicy iak i wolni u-żywaią tego mléka z chlébem, z kukurudzy al-bo Maniioku. Dozorca folwarku zapewniałnas, że w porze roku w któréy to drzewo nayobficiéy mléko wydaię, niewolnicy widocz-nie tyią. Gdy się sok w naczyniu otwartemzostawi, kształcą się na powiérzchni, możeprzez wciągnienie atmosferycznego kwasorodu,korzuszki z weyrzenia zwiérzęce, żółtawe wło-kniste, podobne do pierwiastku sérowe–go; oddzielone od rozcieku mniéy więcéy wo-dnistego, są te korzuszki spężyste, prawie iakżywica sprężna (kautszuk Gummi ela–sticum) lecz późniéy, podobie iak u gala-rety nastepuie rozkład dobrowolny, to iestprzechodzą w zgniliznę. Część zsiadłą tegopłynu nazywa pospólstwo serem; część skrze-pła, po upłynieniu pięciu do sześciu dni, kwa-żnieie, czegom doświadczył w małéy ilości, któ-rą z sobą nad Orenoko wziąłem. W zam-kniętéy flaszce, okazał się w mléku osad, któ-ry niebył śmierdzący i zatrzymał swoje bal-samiczne wonie. Sok z zimną wodą zmiesza-ny mało co z gęśniał. Gdym do niego kwasusaletrowego nalał, nastąpiło oddzielanie skórekłykowatych. Iedną flaszę czystego mléka, adrugą z miészaną z pewną ilością węglanu so-dy, posłaliśmy Panu Fourcroy do Paryża.